"Πειραϊκές ιστορίες του Μεσοπολέμου"

Ο κατακλυσμός του Πειραιά (14 Νοεμβρίου 1896)

Ξένη δημοσίευση που δείχνει την καταστροφή της 14ης Νοεμβρίου του 1896. 
Σημαντικό στοιχείο σε αυτήν την ξένη δημοσίευση αποτελεί και το γεγονός ότι απεικονίζει ακόμα το "Μνήμα του Γάλλου" να βρίσκεται στο ύψωμα, στο τέρμα της σημερινής οδού Αϊδινίου, ενώ το φόντο δείχνει το ΦΑΛΗΡΙΚΟ ΑΛΙΠΕΔΟ να έχει μετατραπεί σε θάλασσα. Κάτω αριστερά φαίνεται μια εκ των λέμβων που περιγράφει η ΣΦΑΙΡΑ ότι διατέθησαν προς διάσωση ενώ στην βάση του Μνήματος κάθονται κυρίες και παρατηρούν!

Γράφει ο Στέφανος Μίλεσης

Βρισκόμαστε στο 1896 και το ημερολόγιο δείχνει 14 Νοεμβρίου ημέρα Πέμπτη.

Μια βροχή που ξεκινά όπως όλες, συνεχίζει να πέφτει για μακρό χρονικό διάστημα και στη συνέχεια πέφτει με τέτοια σφοδρότητα που το υποτυπώδες αποχετευτικό σύστημα της εποχής, η ανυπαρξία δρόμων και φυσικά τα ποτάμια του λεκανοπεδίου που ξεχειλίζουν δημιουργούν μια εικόνα πλήρους καταστροφής.

Χείμαρροι ορμητικοί που κατέβαιναν με πορεία στη θάλασσα παρέσερναν οτιδήποτε στο πέρασμά τους σαν ένα αντίστροφο τσουνάμι. Ο θόρυβος του νερού αναμιγμένος με τις καμπάνες των εκκλησιών, τις κραυγές αγωνίας και πυροβολισμοί που πέφτουν σποραδικά προκειμένου ιδιοκτήτες να σώσουν ότι απομένει από τις περιουσίες τους οι οποίες βρίσκονται στο έλεος του πλιάτσικου συνθέτουν εικόνα του Δάντη.


Πρωτοσέλιδο της Πειραϊκής Εφημερίδας "ΣΦΑΙΡΑ" την επομένη της καταστροφής


ΣΤΟ ΦΑΛΗΡΟ


Το Φάληρο παρουσιάζει θέαμα απέραντης θάλασσας. Ο σιδηρόδρομος της εποχής προσεγγίζει μέχρι το Μοσχάτο και μετά σταματάει συναντώντας το ρέμα του Κηφισσού. Οι εργάτες των εργοστασίων της περιοχής βρίσκονται εγκλοβισμένοι μέσα στα εργοστάσια και έχουν ανέβει στα ψηλότερα σημεία. Η τότε αμαξητή οδό Πειραιώς έχει γεμίσει από κόσμο που ψάχνει απεγνωσμένα τρόπο να μετακινηθεί. Αμαξηλάτες εμφανίζονται να ζητούν έως και 100 δραχμές για να τους μεταφέρουν - ποσό εξωφρενικό για την εποχή-.


Το ποδηλατοδρόμιο (σημερινό Καραϊσκάκη) φαίνεται σαν ένα πλοίο που αρμενίζει στο πέλαγος. Η κατοικία του Σουρή καταστρέφεται. Βιοτεχνία κατασκευής κεριών "ο Φοίβος" του Βώττη και Σκληβανιώτη καταστρέφεται ολοσχερώς. Το κλωστήριο Τσαούση παθαίνει επίσης μεγάλη καταστροφή.



Σκότος και Τρόμος!


ΣΤΟΝ ΠΕΙΡΑΙΑ

Όμοια εικόνα εμφανίζει και ο Πειραιάς. Όλη η πόλη βροντά από τις καμπάνες που αδιάκοπα σημαίνουν κίνδυνο. Ειδικά η συνοικία Λάκκος του Βάβουλα βρίσκεται στην χειρότερη θέση. Άνθρωποι πνίγονται. Στο μεταξύ αρχίζει να πέφτει το σκοτάδι. Φως δεν υπάρχει στους δρόμους γιατί η εγκατάσταση φωταερίου έχει καταστραφεί. Στις 22.00 αρχίζει να φαίνεται η πρώτη βοήθεια. Έλληνες μαζί με Ρώσσους ναύτες εμφανίζονται στα Καμίνια, στα εργοστάσια του Ρετσίνα και αλλού με χειραντλίες. Γαλλικό πολεμικό πλοίο που βρίσκεται στον λιμένα Πειραιά με προβολείς από την πλώρη προσπαθεί να φωτίσει την πόλη. Τα πτώματα των πνιγμένων είναι περισσότερα από αυτά που αρχικά πίστευαν. Οι χείμαροι που κατεβαίνουν στην θάλασσα με ορμή παρασέρνουν οτιδήποτε βρίσκουν στο πέρασμά τους. Τα αντικείμενα πέφτουν με δύναμη πάνω στους ανθρώπους σκοτώνοντάς τους. Περισσότεροι είναι οι θάνατοι από χτυπήματα παρά από πνιγμό.

Ο απολογισμός την επόμενη μέρα προκαλεί πανικό. 


Η επίσημη κυβέρνηση της εποχής κάνει αναφορά για 43 θύματα και για άμεση αντίδραση του κρατικού μηχανισμού!!!!

Η συνοικία που έχει πάθει την μεγαλύτερη καταστροφή είναι τα Καμίνια. Εκεί τα τέσσερα πέμπτα των κατοικιών καταστράφηκαν. Κι αυτό γιατί τα ύδατα των ποταμών Κηφισού και Ιλισού κατέκλυσαν όλους την έκταση μεταξύ Πειραιά και Αθήνας και την μετέβαλαν σε λίμνη. Εντός αυτής βρέθηκαν οι συνοικίες των Καμινίων, του Νέου Φαλήρου και της Λεύκας.


"Βάσκανος δαίμων εσκίασε την ευδαιμονία της ημετέρας πόλεως. Η πόλη της ευλογημένης εργασίας, ο τόπος της προόδου και ακμής θρηνεί την απώλειαν πολλών συμπολιτών, ευρόντων οικτρόν θάνατον υπό τα ερείπια των οικιών, καταρρευσάντων εκ της επιγενομένης την παρελθούσα νύκτα πλημμύρας κατόπιν πολυώρου και ραγδαιοτάτης βροχής" γράφει η ΣΦΑΙΡΑ.

Ο κόσμος στα Καμίνια μιλά για ανάγκη γενικής μετοικεσίας των κατοίκων. Ουδείς συγκινείται όμως. Όλοι έχουν αφεθεί στις τύχες τους. Στον σιδηροδρομικό σταθμό Πελοποννήσου, οίκημα του Σταθμού έχει καταρρεύσει σκοτώνοντας 12 άτομα από καταπλάκωση. Μέσα σε αυτή την εικόνα του χάους άτομα που παλεύουν να σώσουν άλλους γίνονται οι ήρωες της επόμενης μέρας, ελλείψη μάλιστα και της κρατικής μέριμνας. Μέρες μετά οι εφημερίδες συνεχίζουν να δημοσιεύουν πράξεις αυτοθυσίας και ηρωϊσμού.


Πριν από το 1896 ο Πειραιάς είχε υποστεί καταστροφή εξαιτίας κατακλυσμιαίας βροχής το 1884 ημερομηνία στην οποία ανοίχθηκαν τεράστιοι τάφροι στα Καμίνια για να αντιμετωπιστούν οι ποταμοί βροχής και το 1893. Η βροχή όμως του 1896 ξεπερνούσε κάθε προήγουμενο!!


Ανακοίνωση για την μεγάλη πλημμύρα


Μερικές εικόνες από την καταστροφή:

- Ο Μηχανικός του Σιδηρόδρομου Πειραιώς - Πελοποννήσου Δ. Νεράτζης καταπλακώθηκε από ατμομηχανή που ανετράπηκε και βρήκε τραγικό θάνατο!



- Οκτώ λέμβοι διατέθησαν για βοήθεια στη Συνοικία των Καμινίων!

- Στο Νέο Φάληρο ουδεμία κατοικία κατέπεσε

- Η σιδηροδρομική γραμμή Πειραιώς - Αθηνών ξηλώθηκε σχεδόν στο σύνολό της

Η κατεστραμμένη γέφυρα του Ιλισσού όπως απεικονίσθηκε ευθύς αμέσως την καταστροφή (1896)


- Από την βροχή διεκόπη η παροχή φωταερίου στην πόλη με αποτέλεσμα να επικρατεί πλήρως σκοτάδι

- Κατέπεσε η καμινάδα του νηματουργείου Μανούσου και Τσαούση

- Ατμάκατος του Λιμεναρχείου συνέλεγε εκ της ακτής του Νέου Φαλήρου, επιπλέοντα πτώματα

5 σχόλια:

συνvεφάκι είπε...

Ελπίζω να μη χρειαστεί να ζήσουμε μία τέτοια καταστροφή.Πλέον με την απούσία του κράτους κάθε φορά που βρέχει τρέμω στο ποιες γειτονιές θα πλημυρίσουν πάλι.

Neoptolemos είπε...

το ανέβασα κι εγώ γιατί αν και απέχουμε έναν αιώνα από τότε τα πάντα είναι τόσο ίδια και απαράλλαχτα λες και δεν άλλαξε τίποτα.

Αστρο - Συμμορίτες είπε...

Καλησπέρα και καλώς σας βρήκαμε!

δάσκαλος είπε...

Εκείνη τη νύχτα του κατακλυσμού η οικογένεια του παππού μου (Νικος και Βαγγελιώ Μυτιληναίου) που κατά πάσα πιθανότητα μένανε σε παράπηγμα στα Καμίνια έχασαν (σε μια νύχτα) τα εξη από τα εφτά παιδιά τους, ηλικίας από 10 έως 22 χρονών, σώθηκαν δε χάρη στην ψυχραιμία του μεγάλου γιου τους Μάρκου ο οποίος έσωσε και τους γονείς του τραβώντας τους από τα μαλλιά μέσα από τα νερά. Ύστερα από αυτό το σκληρό περιστατικό μετακόμισαν στην περιοχή της Πειραϊκής, κοντά στην Παναγίτσα ,έκαναν, παρά το προχωρημένο της ηλικίας τους, άλλα έξη παιδιά (σαν τον Ιώβ). Ο παππούς πέθανε σε ηλικία 75 χρονών περίπου και η γιαγιά σε βαθειά γεράματα, 105 ετών, το 1963, έχοντας κατάμαυρα μαλλιά και βλέποντας να περνάει την κλωστή από τη βελόνα . Είναι η γνωστή κυρα-Βαγγελιώ , γνωστή και η γιατρίνα (πρακτική) εκείνης της εποχής.

Petrakis Petrou είπε...

να εχετε την ευχη τους

Δημοσίευση σχολίου