ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΙΔΑ ΤΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΥ ΠΕΙΡΑΪΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΗΣ ΣΤΕΓΗΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ - 1930 - (ΒΡΑΒΕΙΟ ΑΚΑΔΗΜΙΑΣ ΑΘΗΝΩΝ)

"Πειραϊκές ιστορίες του Μεσοπολέμου"

Το "Αστυκόν" Σχολείο (Πλατείας Δηλιγιάννη)

 ΑΣΤΥΚΟΝ ΣΧΟΛΕΙΟΝ


Ο Μηχανικός του Δήμου Εμμανούηλ Παπακωνσταντίνου φτιάχνει τα σχέδια αυτού του σχολείου το 1897 το οποίο κατασκευάζεται με έξοδα του Δήμου Πειραιά επί δημαρχίας Τρύφωνα Μουτζόπουλου. Είναι διόρωφο με στεγασμένη στοά εντός αυτού. 
 
Στην μετώπη του φέρει την ονομασία της εποχής του "Πλήρες Δημοτικό σχολείο Αρρένων Πειραιώς".  

 ΑΣΤΥΚΟΝ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ

Γιατί πλήρες; 
Στην πραγματικότητα ο τίτλος του ήταν "Αστυκόν 1ο Δημοτικόν Σχολείον Αρρένων Πειραιώς". Κατά τις συνήθειες της εποχής δημοτικό σχολείο που κάθε τάξη του είχε και τον δάσκαλό του λέγονταν "πλήρες" ή εξαθέσιο. Το εντελώς αντίθετο του πλήρους ήταν το μονοθέσιο δημοτικό σχολείο που ένας μόνο δάσκαλος έκανε μάθημα στα παιδιά όλων των τάξεων σε μια αίθουσα που στα πρώτα θρανία κάθονταν τα πρωτάκια μέχρι και σχεδόν ενήλικα άτομα που προσπαθούσαν να τελειώσουν το σχολείο.

Κατά συνέπεια ένα σχολείο τότε που στην εποχή του έφερε τον τίτλο "πλήρες" εθεωρείτο υπόδειγμα λειτουργίας αφού ειδικά στην επαρχία πολλά σχολεία ήταν μονοθέσια, διθέσια, κ.ο.κ. Γιαυτό και πολλά σχολεία αυτού του τύπου ενσωμάτωναν πινακίδες στην πρόσοψή τους ως τίτλο τιμής. Κάτι αντίστοιχο που συμβαίνει σήμερα με τίτλους "πρώτυπο" ή "πειραματικό".  


Εφημερίδα "ΕΜΠΡΟΣ" του 1905 και το Αστυκόν 1ον Δημοτικό Σχολείο των Αρρένων χρησιμοποιείται ως εκλογικό κέντρο.
Ως δημόσιο κτήριο το Αστυκόν Σχολείο χρησιμοποιούνταν και ως χώρος καταυλισμού στρατιωτικών τμημάτων (ΕΜΠΡΟΣ - 1908)

Είναι 15 Απριλίου 1905 και στις Γυμναστικές Εξετάσεις το "Αστυκόν" βραβεύεται μαζί με άλλα γνωστά σχολεία του Πειραιά (ΕΜΠΡΟΣ - 1905)
ΑΣΤΥΚΟΝ ΣΧΟΛΕΙΟΝ



Το 1910 το Αστυκόν Σχολείο παύει να είναι αποκλειστικά Αρρένων και διαιρείται η μεν Αρκτική του Πλευρά (βορεινή πτέρυγα) γίνεται 1ο Δημοτικό Σχολείο Αρρένων η δε Μεσημβρινή του πλευρά (νότια) γίνεται 1ο Δημοτικό Σχολείο Θηλέων.

ΑΣΤΥΚΟΝ ΣΧΟΛΕΙΟΝ


Γιατί Πλατεία Δηλιγιάννη;

Η πλατεία στην οποία βρίσκεται το Αστυκόν Σχολείο ονομάζεται Πλατεία Δηλιγιάννη. Αυτό συνέβει διότι επί Κυβερνήσεως Θεοδώρου Δεληγιάννη (ή Δηλιγιάννη) ψηφίσθηκε ερμηνευτικός νόμος, με τον οποίο απηλλάγει ο Δήμος της υποχρέωσης να αποζημιώσει παροδίες ιδιοκτησίες από απαλλατριώσεις. 

Από την ψήφιση αυτού του νόμου, σώθηκαν πολλοί Δήμοι σε όλη την Ελλάδα, αλλά κυρίως ο Δήμος Πειραιώς ο οποίος μέχρι τότε ήταν υποχρεωμένος να καταβάλλει 300.000 και πλέον δραχμές.
Η ψήφιση αυτού του νόμου, αν και προκάλεσε μέγιστες αντιδράσεις στην Βουλή τελικώς υπερψηφίστηκε σε μια ιστορική συνεδρίαση που διήρκησε από τις 17.00 ώρα της μιας ημέρας και τελείωσε στις 10.00 το πρωί της επομένης.
Η ευεργεσία από την απαλλαγή του Δήμου στην καταβολή αποζημιώσεων, ιδιοκτητών ήταν τόσο μεγάλη, που όλο το Δημοτικό Συμβούλιο Πειραιώς, ψήφισε την ανάρτηση της εικόνας του Θεόδωρου Δηλιγιάννη εντός του Δημαρχείου αλλά και την Πλατεία που βρίσκονταν μπροστά από το "ΑΣΤΥΚΟΝ ΣΧΟΛΕΙΟΝ" στο εξής να φέρει το όνομα "Πλατεία Θεοδώρου Δεληγιάννη".  

ΑΣΤΥΚΟΝ ΣΧΟΛΕΙΟΝ

Δίκες που εκκρεμούσαν κατά του Δήμου, με το νόμο αυτόν, απερρίφθησαν οριστικώς και τελεσιδίκως προς μεγάλο όφελος του τότε Δημάρχου Πειραιώς, Τρύφωνος Μουτζόπουλου.


ΑΣΤΥΚΟΝ ΣΧΟΛΕΙΟΝ

Τέλος να αναφέρουμε ότι παρόλη την μακρά ιστορία του κτηρίου έμεινε στους παλαιότερους γνωστό ως ΣΧΟΛΗ ΠΡΟΜΗΘΕΑΣ γιατί το συγκεκριμένο κτήριο από το 1900 έως και το 1963 στέγασε την Σχολή Μηχανικών Εμπορικού Ναυτικού Προμηθέας (μπορείτε να διαβάσετε την σχετική ανάρτηση εδώ)




4 σχόλια:

Δημήτρης είπε...

Πολλοί πειραιώτες αναφέρονται τόσο στο σχολείο όσο και στην πλατεία μπροστά του με το όνομα "Προμηθέας". Είχα την εντύπωση ότι αυτό συνέβαινε επειδή εκεί στεγάζονταν παλιά η ομώνυμη σχολή μηχανικών, είναι όντως αυτός ο λόγος;

Ανώνυμος είπε...

Εγώ φοίτησα στο συγκεκριμένο Δημοτικό σχολείο και οι παλαιότεροι μου έλεγαν οτι την περίοδο του 2ου Παγκ. Πολέμου είχε χρησιμοποιηθεί ως έδρα της Γερμανικής διοίκησης και οτι στα υπόγεια γίνονταν βασανιστήρια. Επίσης και εγώ όπως και ο φίλος παραπάνω, άκουσα οτι εκεί λειτουργούσε τεχνική σχολή μηχανικών και ηλεκτρολόγων

PIREORAMA STEFANOS είπε...

Σωστά από το 1900 έως και το 1963 χρησιμοποιήθηκε για να στεγάσει τον Προμηθέα (Σχολή Μηχανικών)

Τζώρτζης Δ. ΔΕΛΗΜΑΝΗΣ είπε...

ΔΕΝ ΓΝΩΡΙΖΑ Τ`ΟΝΟΜΑ ΤΗΣ ΠΛΑΤΕΙΑΣ, ΚΑΙ ΠΑΡΑΛΛΗΛΑ ΕΜΑΘΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΙΤΙΑ ΤΗΣ ΟΝΟΜΑΤΟΔΟΣΙΑΣ. ΣΑΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ

Δημοσίευση σχολίου