"Πειραϊκές ιστορίες του Μεσοπολέμου"

Η πρόταση του 1834 για πρωτεύουσα τον Πειραιά

Η πρόταση του αρχιτέκτονα Γκούτενσον για την ανοικοδόμηση ανακτόρων στον Πειραιά ήταν η πρώτη που έγινε στο νεοσύστατο Ελληνικό Βασίλειο. Πολλά χρόνια αργότερα ακολούθησε δεύτερη πρόταση του Θεόφιλου Χάνσεν για ανέγερση θερινών ανακτόρων στον Πειραιά. Στην φωτογραφία τα σχέδια του Χάνσεν για τα θερινά ανάκτορα Πειραιώς (1888)

Ο Λούντβιχ Ρος (Ludwig Ross) είναι ένας από τους ειδικούς επιστήμονες, αρχαιολόγος ο ίδιος,  που ακολούθησαν τον Όθωνα προκειμένου να στελεχώσουν την κρατική μηχανή. 


Ο Λούντβιχ Ρος στην Ελλάδα το 1836 σε υδατογραφία του Χάνσεν (Hansen). Από το ημερολόγιο που διατηρούσε ο Ρος μεταξύ άλλων μάθαμε και για την πρόταση που υπήρξε για τον Πειραιά να είναι πρωτεύουσα της Ελλάδας και να φιλοξενεί και τα Βασιλικά Ανάκτορα



Φτάνοντας εδώ το 1832 περιοδεύει σε διάφορα σημεία του ελληνικού κράτους και το κυριότερο είναι ότι κρατάει ημερολόγιο από το οποίο μαθαίνουμε πολλά για την εποχή εκείνη. Στο ημερολόγιο αυτό λοιπόν γράφει:

Το ημερολόγιο του Ρος

"Τότε άρχισε η συζήτηση του θέματος ποια πόλη έπρεπε να επιλεγεί για Πρωτεύουσα. Ο Βαυαρός αρχιτέκτονας Γκούτενσον (Johann Gutensohn) που ακολουθώντας την αντιβασιλεία είχε έρθει στην Ελλάδα, είχε υποδείξει για πρωτεύουσα τον Πειραιά.

Πήγαμε μια μέρα έφιπποι στον Πειραιά και ο Γκούτενσον ανέπτυξε επί τόπου τις απόψεις του και επεσήμανε και την θέση όπου έπρεπε να γίνουν τα ανάκτορα. Οι προτάσεις του όμως δεν βρήκαν απήχηση. Οι λόγοι κύρια ήταν ότι για να εγκαταστήσει το παλάτι ο Βασιλιάς στην ακτή του Πειραιά, θα έπρεπε να διαθέτει ισχυρό πολεμικό στόλο αλλιώς θα βρίσκονταν στην εμβέλεια των κανονιών κάθε εχθρικού σκάφους. Ενώ στην Αθήνα, το ίδιο το όνομα της πόλης, οι αναμνήσεις, τα ερείπια της αρχαιότητας, η ασφάλεια όλα συνηγορούσαν γι΄ αυτήν".

Πειραιάς το 1836


Η πρόταση του Γκούτανσον για πρωτεύουσα τον Πειραιά και την δημιουργία των βασιλικών ανακτόρων εδώ, αποτελεί διαχρονικά την πρώτη πρόταση που έγινε για τον Πειραιά. Μετά την επιλογή της Αθήνας όμως ως πρωτεύουσας το 1834 σχεδιάζεται και ο ταυτόχρονος εποικισμός του Πειραιά.

Άποψη του Πειραιά το 1836 από τον λόφο της Μουνυχίας (σημερινή θέση Προφήτης Ηλίας Καστέλλας)

Τα σχέδια για τα Πειραϊκά ανάκτορα δεν βρέθηκαν αλλά το 1837 ο Φερδινάνδος ALDENHOVEN έκανε πιστό αντίγραφο των ανακτόρων που τυπώθηκε στα εργαστήρια της Βασιλικής Λιθογραφίας στην Αθήνας. Τα ανάκτορα αυτά δεν κτίστηκαν σύμφωνα με το διάταγμα της 29ης Δεκεμβρίου 1836.

Τοπογραφικό σχέδιο Αθήνας Πειραιά του ALDENHOVEN
Υπάρχει και συνέχεια στην ιστορία των Πειραϊκών Ανακτόρων αλλά μεταγενέστερη και όχι της εποχής του Όθωνα. Μιλάμε για την  μελέτη του Θεόφιλου Χάνσεν για ένα κτήμα στην Πειραϊκή που είχε παραχωρήσει ο Δήμος Πειραιώς στον τότε Βασιλιά Γεώργιο Α΄ το 1876. Αυτό που εμείς σήμερα ονομάζουμε Παλατάκι.
Το 1836 η σημερινή παραλία "βοτσαλάκια" στην Καστέλλα. Απέναντι η νησίδα είναι η Σταλίδα ή αλλιώς όπως είναι γνωστή σήμερα του Παρασκευά ή Κουμουνδούρου

Εν τέλει κατασκευάστηκαν στο κτήμα αυτό μόνο ένας μόλος, ένα περίπτερο και δύο μικρές οικίες όπου περνούσε κάποιες ώρες η βασιλική οικογένεια ή όταν γιόρταζε τα Κούλουμα. Βεβαίως μιλάμε για μεταγενέστερα του 1876 δηλαδή 40 χρόνια με τουλάχιστον μετά την πρόταση Γκούτενσον.  


Στοιχεία και φωτογραφίες από το Μουσείο της Πόλεως των Αθηνών

1 σχόλιο:

Ανώνυμος είπε...

Αυτές τις φωτογραφίες δεν τις έχω ξαναδεί. Μπράβο!
Δημοσθένης Μπούκης του Γιάννη

Δημοσίευση σχολίου